Loading...
/, Zorg/Maggie’s Centra: helende plek voor kankerpatiënten

Maggie’s Centra: helende plek voor kankerpatiënten

2017-10-03T15:51:57+00:00 Door |Inspiratie, Zorg|

Een veilige, warme plek waar kankerpatienten en hun familieleden zich welkom voelen en tot zichzelf kunnen komen, dat zag Maggie Keswick Jencks in 1993 voor zich. Een plek waar informatie en psycho-sociale ondersteuning voorhanden zijn, waar advies gegeven wordt over voeding en beweging en waar ontspanningstherapieën gevolgd kunnen worden. Een plek voor ontmoeting.

Maggie Keswick Jencks kreeg in 1993 te horen dat ze niet lang meer zou leven als gevolg van teruggekeerde en uitgezaaide borstkanker. Ze gebruikte de tijd die ze nog had om samen met haar man Charles en in nauw overleg met haar behandelend artsen en verpleegkundige haar droom te verwezenlijken, een andere benadering van kanker binnen de gezondheidszorg. Maggie stierf in 1995. Een jaar later werd het eerste Maggie’s Centre geopend op het terrein van het Western General ziekenhuis in Edinburgh.

 

Architectuur van de hoop

Maggie’s Centra geven mensen die te horen hebben gekregen dat ze kanker hebben tools om verder te gaan met hun leven. En ook om kwaliteit aan dat leven te geven. De centra bevinden zich allemaal op het terrein van ziekenhuizen waar de patiënten hun medische zorg krijgen en vormen daarop een aanvulling. Persoonlijke aandacht, informatie, ondersteuning bij zelfregie en ontmoeting staan voorop. De mensen achter Maggie’s zijn er van overtuigd dat plaats en ruimte een belangrijke invloed hebben op hoe mensen zich voelen. Ze willen zorgvuldig ontworpen, lichte en vrolijke gebouwen waar mensen zich welkom en thuis voelen. Gebouwen die de verbeelding prikkelen en maken dat patiénten zich levend voelen.

licht eetkamer
Foto: Maggie’s Centres

Elk centrum is een unieke combinatie van fysieke en sociale belevingswaarden. In de woorden van Charles Jencks belichamen ze ‘een architectuur van hoop’. Bij het ontwerpen van een Maggie’s Centrum is beleving een belangrijke randvoorwaarde die de architecten meekrijgen. Voor elk centrum wordt een andere architect aangetrokken, uit Engeland maar ook ver daarbuiten. Zo ontwierp Rem Koolhaas het centrum in Glasgow. Elk centrum heeft daarom een geheel eigen signatuur, maar ze zijn allemaal inspirerende voorbeelden van ‘biophilic design’.

gebouw met boom in winter

Foto: Maggie’s Centres

Groene en helende omgeving

Maggie en haar man waren beiden actief in de (landschaps)architectuur en ervan overtuigd dat een natuurlijke omgeving positieve effecten heeft op het welzijn van mensen. Daarom is elk centrum omringd door groen en hebben de ruimtes uitzicht op dat groen. Voor het ontwerp van de nieuwste centra werden landschapsarchitecten aangetrokken. De tuinen vormen bewust een overgang van de klinische ziekenhuisomgeving naar de huiselijke warmte van het centrum. Voor patiënten, familie en medewerkers zijn ze een plek om te ontspannen en tot jezelf te komen. Bezoekers van de centra kunnen als ze dat willen zelfs meewerken in de tuinen.

Uit een onderzoek bij vier van de centra bleek dat de tuinen gewaardeerd worden door medewerkers en patiënten maar nog duidelijker benut zouden kunnen worden in het kader van het zorgproces. Maggie’s is van plan voor een aantal centra tuintherapeuten aan te trekken als aanvulling op hun sociaal-emotionele ondersteuningsprogramma. Dan wordt de groene omgeving expliciet ondersteunend aan het helingsproces.

spiegelend glas en groen
Foto: Maggie’s Centres

Aansprekend en groeiend zorgconcept

Het concept van de Maggie’s Centra spreekt aan. Er blijkt een behoefte aan een bredere, meer holistische benadering van zorg. Behoefte aan een omgeving die mensen helpt helen ook al zijn ze ernstig – en soms ongeneeslijk – ziek. Drijvende kracht achter aanvragen voor nieuwe centra zijn vaak oncologisch artsen en verpleegkundigen die de meerwaarde van de ontmoetingsplekken zien. Architecten, landschapsontwerpers en kunstenaars geven hun medewerking graag en soms zelfs belangeloos. Patiënten en hun families waarderen de informele, warme en deskundige atmosfeer in de centra.

Op allerlei wijze worden fondsen geworven door individuen, organisaties en bedrijven. Elk jaar bezoeken gemiddeld 146.000 mensen de centra, waaronder 16.000 mensen die voor het eerst geconfronteerd worden met de diagnose kanker. Inmiddels zijn er 18 centra binnen Engeland en Schotland. Onlangs is er een centrum in Hong Kong geopend en Barcelona volgt binnenkort.


Foto: Maggie’s Centres

Maggie’s is een inspiratiebron voor een ontwikkeling naar een meer mensgerichte zorg in een helende, groene omgeving. Wellicht ook voor Nederland. Onder meer vanuit het UMC Groningen is belangstelling getoond voor dit concept.

Over de auteur:

Bij Into Green ben ik web/social media redacteur en auteur. Ik richt me met name op de thema's zorg en onderwijs in relatie tot groen.

Opmerking toevoegen